نخکشی
Drawing-in همچنین: نخکشی تار
عبور دادن نخهای تار از لاملها، میلمیلکهای ورد و شانهی بافندگی با ترتیب مشخص، نخکشی نام دارد. این ترتیب متناسب با طرح بافت انتخاب میشود و خطا در آن موجب عیب در پارچه میشود.
ظرفیت، سرعت و آرایش دقیق ماشینهای بافندگی به مدل و مشخصات سازنده بستگی دارد؛ اعداد یک نمونه را نمیتوان به همه ماشینها تعمیم داد.
تعریف و نقش در بافندگی
نخکشی بخشی از آمادهسازی چله برای بافندگی است. در طراحی چله، هر نخ تار بهترتیب از لامل، میلمیلک ورد و شانهی بافندگی عبور داده میشود. نوع نخکشی، الگوی توزیع نخهای تار در میلمیلکهای وردها را مشخص میکند و به طرح بافت، تعداد وردها و تراکم نخهای تار بستگی دارد.
شناخت طرح نخکشی هم برای کارگران طراحی چله و هم برای بافندگان ضروری است؛ بافنده هنگام پارگی نخ تار باید آن را دوباره بهدرستی نخکشی کند. اشتباه در عبور نخ از میلمیلکها یا شانه موجب پیدایش عیب در پارچه میشود.
- لامل: عبور نخ تار از لامل
- میلمیلک ورد: عبور مطابق طرح نخکشی
- شانهی بافندگی: عبور با ترتیب تعیینشده
روش دستی و خودکار
در روش دستی، لاملها، وردها و شانه روی چهارچوبی با همان ترتیب قرارگیری در ماشین بافندگی نصب میشوند. دو کارگر در دو سوی چهارچوب کار میکنند: یکی نخکش را از شانه، میلمیلک و لامل عبور میدهد و دیگری سرنخها را تکتک روی قلاب آن میاندازد. با کشیدن نخکش به جلو، نخ تار از این اجزا عبور میکند.
از هر لامل و میلمیلک فقط یک نخ تار عبور میکند، اما از هر دندانهی شانه ممکن است یک یا چند نخ بگذرد. طراحی دستی، بسته به عرض چله و تراکم تار، ممکن است ۸ تا ۱۶ ساعت زمان ببرد.
در روش خودکار، عبور نخها از لاملها، میلمیلکها و دندانههای شانه کاملاً خودکار انجام میشود. ماشین طراحی چله ساختمان نسبتاً پیچیده و تجهیزات جانبی مانند کارت پانچکن و شمارندهی میلمیلک دارد و قیمت آن بالاست.
انواع و خواندن طرح نخکشی
سه روش اصلی نخکشی تار از وردها، مستقیم، جناغی و جهشی است. پیش از انتخاب طرح باید تعداد وردهای قابل استفاده در ماشین معلوم باشد. نخهای تار با بافت مشابه باید تا حد امکان از میلمیلکهای یک ورد عبور کنند.
در طرح نخکشی، هر خط عمودی نشاندهندهی یک نخ تار و هر خط افقی نشاندهندهی یک ورد است. خط افقی زیرین معمولاً ورد اول یا ورد جلو را نشان میدهد و محل تقاطع نخ با ورد مربوط به آن علامتگذاری میشود.
- در یک مثال آموزشی، تراکم ۸ تار بر سانتیمتر برای هر ورد مبنای مثال است؛ حد مجاز واقعی باید با مشخصات ماشین، میلمیلک و نخ تعیین شود.
- برای بافت ساده با تراکم ۳۲ تار بر سانتیمتر، ۴ ورد لازم است.
نخکشی شانه
نخکشی شانه، ترتیب عبور نخهای تار از بین دندانههای شانهی بافندگی را مشخص میکند. عبور چند نخ از هر دندانه امکان استفاده از شانهای با نمره و ضخامت دندانهی مناسب را فراهم میکند.
بهطور معمول برای زمینهی پارچه از هر دندانه ۲ نخ تار و برای حاشیه ۴ نخ تار عبور داده میشود. در بسیاری از موارد نیز ۳ یا ۴ نخ از هر دندانه میگذرد. تعداد نخهای عبوری میتواند در سراسر عرض یکسان یا متفاوت باشد.
حفظ ترتیب نخها و جایگزینی چله
نخ چپراست به جدا کردن نخهای تار بدون جابهجایی هنگام نخکشی کمک میکند. حفظ این ترتیب، از جابهجایی ناخواستهی نخهای رنگی نیز جلوگیری میکند.
هنگامی که چلهی جدید کاملاً مشابه چلهی قبلی باشد، میتوان سرنخهای جدید را به انتهای نخهای باقیمانده روی ماشین گره زد. سپس گرهها از لامل، میلمیلک و شانه عبور داده میشوند و دیگر نیازی به نخکشی تکتک نخها نیست. این روش در تولید انبوه به کار میرود و اغلب با دستگاه گرهزن انجام میشود.
لاملهای تهباز را میتوان بدون عبور دادن نخ از سوراخ آنها روی نخهای تار قرار داد و لاملریزی آنها زمان کمتری میبرد. لاملهای تهبسته به نخکشی نیاز دارند، اما اطمینان کارکردشان بیشتر است.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «نخکشی»
نوع نخکشی چگونه انتخاب میشود؟
نوع نخکشی به طرح بافت، تعداد وردها و تراکم نخهای تار بستگی دارد. پیش از انتخاب طرح باید تعداد وردهای قابل استفاده در ماشین مشخص باشد.
آیا از هر میلمیلک و دندانهی شانه فقط یک نخ عبور میکند؟
از هر میلمیلک فقط یک نخ تار عبور میکند، اما از هر دندانهی شانه ممکن است یک یا چند نخ عبور داده شود.
تفاوت نخکشی منظم و نامنظم چیست؟
در نخکشی منظم، تعداد نخهای عبوری از دندانههای شانه در عرض پارچه یکسان است. در نخکشی نامنظم این تعداد متفاوت است و میتواند برای ایجاد نقش و اثر خاص به کار رود.
چه زمانی نیازی به نخکشی دوبارهی تکتک تارها نیست؟
اگر چلهی جایگزین کاملاً مشابه چلهی قبلی باشد، سرنخهای جدید به انتهای نخهای قبلی گره زده میشوند. با عبور گرهها از لامل، میلمیلک و شانه، نخکشی تکتک تارها لازم نیست.