ورد
Heald frame
قابی در ماشین بافندگی است که میلمیلکها را نگه میدارد و با بالا و پایین بردن نخهای تار، دهنهٔ لازم برای عبور نخ پود را تشکیل میدهد.
ظرفیت، سرعت و آرایش دقیق ماشینهای بافندگی به مدل و مشخصات سازنده بستگی دارد؛ اعداد یک نمونه را نمیتوان به همه ماشینها تعمیم داد.
ساختار و نقش ورد
ورد از دو قسمت اصلی، قاب ورد و ریل میلمیلکها، تشکیل میشود. میلمیلکها به تعداد لازم روی ریلهای داخل قاب قرار میگیرند و نخهای تار از داخل آنها عبور میکنند.
بالا و پایین رفتن وردها، نخهای تار را جابهجا میکند و دهنهٔ تار را پدید میآورد تا ماکو بتواند نخ پود را از میان آن عبور دهد.
- حرکت ورد: ورد بالا یا پایین میرود
- جابهجایی تارها: میلمیلکها نخهای تار را جابهجا میکنند
- تشکیل دهنه: راه عبور ماکو باز میشود
- عبور پود: ماکو نخ پود را عبور میدهد
موقعیت وردها و شکل دهنه
با بیش از دو ورد میتوان دهنهٔ منظم یا نامنظم تشکیل داد. در دهنهٔ منظم، وردها چنان بالا و پایین میروند که نخهای تار هر یک از دو دستهٔ رو و زیر در یک سطح قرار گیرند. ماکو از میان تارهای موازی و بدون تماس با آنها عبور میکند.
در دهنهٔ منظم، ارتفاع متفاوت وردها باعث تفاوت کشش نخهای تار در وردهای مختلف میشود؛ ازاینرو نمیتوان در این دهنه از تعداد زیادی ورد استفاده کرد.
فرمان و انتقال حرکت به وردها
در ماشین بادامکی، بادامک هم فرمان سکون یا بالا و پایین رفتن ورد را میدهد و هم حرکت و قدرت را از محور اصلی ماشین به وردها منتقل میکند.
در سازوکار دابی، فرمان طرح از انتقال حرکت به وردها جداست. در نتیجه نیروی کمتری بر سازوکار فرمان وارد میشود و میتوان آن را ظریفتر ساخت و از وردهای بیشتری، تا ۳۶ ورد، استفاده کرد.
فرمان حرکت وردها در دابی میتواند با زنجیر فرمان، کارت سوراخدار یا فرماندهندهٔ الکترونیکی صادر شود. در نوع الکترونیکی، طرح بافت در حافظه ذخیره میشود و فرمان حرکت وردها برای هر پود صادر میگردد.
حرکت ورد در دهنهٔ بسته و باز
در دهنهٔ بسته، هنگام دفتین زدن همهٔ وردهای بالایی و پایینی به سطح ماشین آورده میشوند و سپس مطابق طرح بافت تغییر موقعیت میدهند. حتی وردی که باید برای دو پود متوالی بالا باشد، پس از پود نخست پایین میآید و برای پود دوم دوباره بالا میرود.
در دابی دو بالابر با دهنهٔ باز، برای هر ورد دو قلاب وجود دارد که بهنوبت برای پودهای فرد و زوج عمل میکنند. اگر ورد باید چند پود متوالی بالا بماند، درگیری نوبتی قلابها با بالابرها مانع پایین آمدن آن میشود.
دهنهٔ بسته
- همهٔ وردها به سطح ماشین میآیند
- ورد لازم دوباره بالا میرود
دهنهٔ باز
- ورد میتواند چند پود بالا بماند
- قلابها نوبتی مانع پایین آمدن میشوند
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «ورد»
ورد چه تفاوتی با میلمیلک دارد؟
ورد قاب و ریلهایی دارد که میلمیلکها روی آنها قرار میگیرند. نخهای تار از داخل میلمیلکها عبور میکنند و با حرکت ورد جابهجا میشوند.
ورد چگونه دهنهٔ بافت را تشکیل میدهد؟
وردها با بالا و پایین بردن نخهای تار، فضایی برای عبور ماکو و نخ پود میان تارها ایجاد میکنند.
آیا ورد برای هر پود باید پایین بیاید؟
در دهنهٔ بسته، همهٔ وردها هنگام دفتین زدن به سطح ماشین میآیند. در دابی دو بالابر با دهنهٔ باز، ورد میتواند مطابق طرح بافت چند پود متوالی بالا بماند.
دابی تا چند ورد میتواند داشته باشد؟
در بعضی آرایشها، تا ۳۶ ورد ذکر شده است؛ ظرفیت واقعی دابی را مدل و مشخصات سازنده تعیین میکند.