بافندگی تاری – پودی
Warp and weft weaving همچنین: بافندگی تاریپودی
روشی برای ایجاد سطح بافتهشده با درگیر شدن نخهای تار و پود است. تارها در جهت طول و پودها در جهت عرض پارچه قرار میگیرند و نحوهٔ درگیری آنها طرح بافت را شکل میدهد.
ساختار بافتهٔ تاریپودی
در بافندگی تاریپودی، نخهای طولی یا تار با نخهای عرضی یا پود درگیر میشوند و سطح بافتهشده را میسازند. نخهای پود عمود بر نخهای تار قرار دارند.
در بافتههای مرکب، مانند فرش ماشینی، حوله، مخمل تاری و مخمل پودی، بیش از یک دسته نخ تار یا نخ پود به کار میرود. بنابراین ساختار همهٔ این بافتهها به یک دسته تار و یک دسته پود محدود نیست.
تشکیل دهنه و ورود پود
در ماشین بافندگی، نخهای تار از روی چله باز و به ناحیهٔ بافت هدایت میشوند. برای قرار گرفتن پود میان تارها، نخهای تار در دو سطح از یکدیگر جدا میشوند؛ فضای حاصل «دهنه» نام دارد. پس از تشکیل دهنه، پودگذاری انجام میشود.
نخهای تار از میلمیلکهای وردها عبور میکنند. تارهای داخل هر ورد با هم بالا یا پایین میروند و به این ترتیب گروههای تار برای تشکیل دهنه جابهجا میشوند.
- حرکت وردها: جابهجایی گروههای نخ تار
- تشکیل دهنه: جدا شدن تارها در دو سطح
- پودگذاری: قرار گرفتن پود میان تارها
نحوهٔ درگیری تار و پود و طرح بافت
تغییر نحوهٔ درگیری نخهای تار و پود، طرحهای بافت گوناگونی مانند ساده، کجراه و ساتین ایجاد میکند. در سازوکار وردی، تعداد وردها و ترتیب حرکت آنها با طرح بافت ارتباط دارد.
برای اجرای بافت ساده با ورد، حداقل دو ورد لازم است: یکی برای تارهای فرد و دیگری برای تارهای زوج. هنگام تشکیل دهنه، یکی بالا و دیگری پایین میرود؛ پس از پودگذاری، برای پود بعدی جای آنها عوض میشود.
جریان بافت در ماشین
در ناحیهٔ بافت ماشین، پودگذاری و بافت پارچه انجام میشود. سپس پارچهٔ بافتهشده از این ناحیه خارج و روی غلتک پیچیده میشود.
در ماشینهای ماکودار، جرم جسم پرتابشونده به داخل دهنه از عوامل محدودکنندهٔ سرعت است. روشهای پودگذاری بدون ماکو، از جمله پروژکتایل، جتآب، جتهوا و راپیری، راههایی برای افزایش سرعت پودگذاری فراهم کردهاند.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «بافندگی تاری – پودی»
تفاوت نخ تار و نخ پود چیست؟
نخ تار در جهت طول پارچه قرار دارد؛ نخ پود در جهت عرض و عمود بر تارها قرار میگیرد. درگیری این دو، سطح بافتهشده را ایجاد میکند.
آیا همهٔ بافتههای تاریپودی فقط دو دسته نخ دارند؟
خیر. در بافتههای مرکب مانند فرش ماشینی، حوله و مخمل، بیش از یک دسته نخ تار یا نخ پود به کار میرود.
دهنه در بافندگی چه نقشی دارد؟
با جدا شدن تارها در دو سطح، فضایی برای قرار گرفتن پود میان آنها ایجاد میشود. این عمل تشکیل دهنه نام دارد و پیش از پودگذاری انجام میشود.
بافت ساده با چند ورد انجام میشود؟
در سازوکار وردی، بافت ساده حداقل به دو ورد نیاز دارد. تارهای فرد و زوج در دو ورد جدا قرار میگیرند و برای پودهای متوالی جای آنها عوض میشود.