راپیری
Rapier weaving همچنین: ماشین بافندگی راپیری
روشی در بافندگی است که در آن نخ پود با گیرهای به نام راپیر گرفته و بهصورت کنترلشده از دهنه عبور داده میشود. راپیر میتواند بر میلهٔ صلب یا تسمهٔ انعطافپذیر نصب شود.
پودگذاری راپیری چیست؟
در ماشین بافندگی راپیری، گیرهای به نام راپیر نخ پود را میگیرد و آن را در عرض دهنه جابهجا میکند. پود بهجای پرتابشدن، با حرکت گیره کشیده و هدایت میشود. ویژگی اصلی این سازوکار در بافت منسوجات، کنترل حرکت نخ پود هنگام عبور از میان تارهاست.
راپیر خشک و نرم
در نوع خشک یا میلهگیرهای، گیره در سر یک میلهٔ صلب قرار دارد. رفتوبرگشت این میله به فضای جانبی نیاز دارد و بر عرض کلی ماشین میافزاید.
در نوع نرم یا تسمهگیرهای، گیره در سر تسمهای انعطافپذیر قرار میگیرد که معمولاً از مواد پلاستیکی ساخته میشود. در برخی ماشینها، تسمه هنگام عبور از دهنه به راهنما نیاز دارد؛ این راهنماها معمولاً روی دفتین و جلوی شانه نصب میشوند.
خشک؛ میلهگیرهای
- گیره بر سر میلهٔ صلب
- نیازمند فضای رفتوبرگشت میله
نرم؛ تسمهگیرهای
- گیره بر سر تسمهٔ انعطافپذیر
- نیاز به راهنما در برخی ماشینها
پودگذاری با یک یا دو میله
در ماشین یکمیلهگیرهای، میله ابتدا از دهنه عبور میکند و در سمت دیگر ماشین نخ پود را میگیرد. سپس هنگام برگشت، نخ را از روی بوبین باز میکند و از عرض دهنه میکشد. بنابراین حرکت رفتِ میله بدون حمل پود انجام میشود.
در ماشین دومیلهگیرهای، یک گیره نخ پود را از یک سمت وارد دهنه میکند و گیرهٔ دیگر همزمان از سمت مقابل پیش میآید. دو گیره در میانهٔ دهنه به هم میرسند و نخ میان آنها منتقل میشود. هنگام خروج، گیرهٔ نخست خالی برمیگردد و گیرهٔ دوم پود را به سمت دیگر میبرد؛ به این ترتیب، برخلاف آرایش تکمیلهای، حمل پود تنها به حرکت برگشت یک میله محدود نیست.
- ورود همزمان: نخآور پود را وارد دهنه میکند
- رسیدن به میانه: دو گیره در وسط دهنه میرسند
- تحویل نخ: پود از نخآور به نخبر منتقل میشود
- خروج گیرهها: نخبر پود را به سمت مقابل میبرد
جمعشدن تسمه در نوع نرم
در یکی از سازوکارهای حرکت راپیر نرم، تسمه هنگام خروج گیره از دهنه، دور غلتکی درون محفظه پیچیده میشود. غلتک حرکت نوسانی خود را از سازوکاری چرخدندهای میگیرد. جمعشدن تسمه روی غلتک باعث میشود این آرایش، در مقایسه با نوع میلهگیرهای، عرض کلی کمتری داشته باشد.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «راپیری»
تفاوت راپیر خشک و نرم چیست؟
در راپیر خشک، گیره بر سر میلهای صلب نصب میشود؛ در راپیر نرم، حامل گیره تسمهای انعطافپذیر است. تسمه در آرایش غلتکی میتواند جمع شود و فضای جانبی کمتری بگیرد.
آیا نخ پود در ماشین راپیری پرتاب میشود؟
خیر؛ نخ پود با گیره گرفته میشود و حرکت گیره آن را بهصورت کنترلشده از دهنه عبور میدهد.
دو راپیر چگونه نخ پود را جابهجا میکنند؟
راپیر نخآور پود را به میانهٔ دهنه میرساند و آن را به راپیر نخبر تحویل میدهد. نخبر هنگام خروج، پود را تا سمت مقابل میبرد.
آیا همهٔ ماشینهای راپیری نرم به راهنمای تسمه نیاز دارند؟
خیر؛ راهنمای تسمه در برخی از این ماشینها به کار میرود و معمولاً روی دفتین، جلوی شانه، قرار دارد.