بوبین
همچنین: بوبین نخ
بستهٔ نخ پیچیده‌شده روی پایه‌ای مقوایی یا پلاستیکی است که در چلهپیچی و تأمین نخ پود ماشینهای بافندگی بیماکو به کار میرود و ظرفیت بیشتری از ماسورهٔ رینگ دارد.
تعریف و کاربرد
بوبین بسته‌ای از نخ است که با پیچیدن نخ روی پایه‌ای مقوایی یا پلاستیکی آماده میشود. این بسته برای حمل‌ونقل نخ و استفاده در مراحل بعدی، مانند چلهپیچی و بافندگی، مناسب است. در ماشینهای بافندگی بیماکو، نخ پود از بوبین تأمین میشود.
ظرفیت بوبین حدود ۱۰ تا ۲۰ برابر ماسورهٔ رینگ است. ظرفیت اندک ماسورهٔ رینگ باعث خالی‌شدن سریع آن در مراحل بعدی و توقف دستگاه میشود؛ انتقال نخ به بوبین این محدودیت را کاهش میدهد.
آماده‌سازی و اندازهٔ بوبین
در بوبینپیچی، نخ از روی ماسورهٔ ماشین ریسندگی رینگ باز و روی بوبین پیچیده میشود.
بوبین بزرگتر دیرتر پر میشود و دفعات برداشتن بوبین پر از ماشین کاهش می‌یابد؛ در نتیجه بازده بوبینپیچی افزایش پیدا میکند. با این حال، اندازه و وزن بوبین به سفارش مشتری و کاربرد آن در مراحل بعد وابسته است و محدودیت دارد.
- ماسورهٔ رینگ: بستهٔ اولیهٔ نخ ریسیده‌شده
- باز کردن نخ: برداشت نخ از ماسوره
- پیچیدن روی بوبین: تشکیل بستهٔ بزرگتر نخ
نحوهٔ پیچش و تراکم نخ
تراکم نخ روی بوبین، وزن نخ در واحد حجم بسته است و با گرم بر سانتی‌متر مکعب بیان میشود. قرار گرفتن حلقه‌های متوالی نخ به‌صورت موازی و بسیار نزدیک به هم، امکان تشکیل بسته‌ای متراکم را فراهم میکند. در پیچش متقاطع، فاصلهٔ زیاد حلقه‌ها فضای خالی بیشتری ایجاد میکند و تراکم را کاهش میدهد.
در بوبینپیچی دقیق، مسیر نخ و قرارگیری حلقه‌های متوالی کنترل میشود و تراکم بسته زیاد است. حرکت بوبین از موتور و به‌وسیلهٔ تسمه یا چرخ‌دنده تأمین میشود. در بوبینپیچی نامشخص یا راندم، حرکت بسته از اصطکاک بوبین با درام حاصل میشود؛ مسیر نخ کنترل دقیق ندارد و تراکم بسته کمتر است.
حرکت بوبین هنگام پیچش
اگر بوبین با سرعت دورانی ثابت به حرکت درآید، با افزایش قطر بسته، سرعت سطحی و سرعت پیچیدن نخ افزایش می‌یابد.
برای ثابت نگه‌داشتن سرعت پیچش، سرعت دورانی باید با افزایش قطر بوبین کاهش یابد. این کار با سیستم کنترل دور انجام میشود. چنین سیستمی از سیستم معمولی گران‌تر است و برای نخ‌های خاص به کار میرود.
بوبین ذخیره در چلهپیچی
در قفسهٔ مگازین یا ذخیره‌دار، برای هر سرنخ تار دو بوبین قرار دارد: بوبین در حال کار و بوبین ذخیره. سر نخ بوبین ذخیره به انتهای نخ بوبین در حال کار گره زده میشود تا پس از تمامشدن آن، برداشت نخ از بوبین ذخیره ادامه یابد و ماشین چلهپیچی متوقف نشود.
پس از انتقال برداشت نخ به بوبین ذخیره، بوبین خالی با بوبین پر جایگزین میشود. بازشدن گره هنگام این انتقال می‌تواند موجب پارگی نخ و توقف ماشین شود.
پرسش‌هایِ متداول دربارهٔ «بوبین»
بوبین چه تفاوتی با ماسورهٔ رینگ دارد؟
بوبین حدود ۱۰ تا ۲۰ برابر ماسورهٔ رینگ ظرفیت دارد و برای حمل‌ونقل و استفاده در مراحل بعدی مناسب‌تر است. نخ ماسورهٔ رینگ در عملیات بوبینپیچی به بوبین منتقل میشود.
آیا بوبین برای نخ پود هم استفاده میشود؟
بله، در ماشینهای بافندگی بیماکو از بوبین نخ پود استفاده میشود.
آیا بزرگتر بودن بوبین همیشه مطلوب است؟
بوبین بزرگتر دفعات تعویض بستهٔ پر را کاهش میدهد و بازده بوبینپیچی را افزایش میدهد؛ اما اندازه و وزن آن به سفارش مشتری و کاربرد بعدی وابسته است و محدودیت دارد.
بوبین ذخیره در چلهپیچی چه کاربردی دارد؟
در قفسهٔ مگازین، پس از تمامشدن نخ بوبین در حال کار، برداشت نخ از بوبین ذخیره ادامه پیدا میکند. این آرایش برای جلوگیری از توقف ماشین هنگام تمامشدن نخ بوبین به کار میرود.