ماسوره
همچنین: ماسورهٔ نخ
بستهای از نخ است که در ریسندگی و بافندگی کاربرد دارد. ماسورهٔ پود درون ماکو قرار می‌گیرد و نخ لازم برای پودگذاری را تأمین می‌کند.
تعریف و کاربرد
ماسوره در ریسندگی برای نگهداری نخ ریسیده‌شده و در بافندگی ماکودار برای تأمین نخ پود به کار می‌رود. ماسورهٔ پود درون ماکو قرار می‌گیرد؛ با عبور ماکو از دهنه، نخ از روی ماسوره باز میشود و پودگذاری انجام می‌گیرد.
در ماشین‌های بافندگی بی‌ماکو، از بوبین نخ پود استفاده میشود.
تفاوت ماسورهٔ رینگ و ماسورهٔ پود
ماسورهٔ رینگ حجم کمی دارد و قطر و ارتفاع آن مخصوص ماشین ریسندگی مربوط است. نخ آن در ماشین بوبین‌پیچی باز و روی بوبین مقوایی یا پلاستیکی پیچیده میشود. ظرفیت این بوبین‌ها حدود ۱۰ تا ۲۰ برابر ماسورههای رینگ است.
برای آمادهسازی ماسورهٔ پود، مسیر انتقال نخ برعکس است: نخ از بوبین بزرگ باز و روی ماسورههای بسیار کوچکتر پیچیده میشود.
ماسورهٔ رینگ
- حامل نخ ریسیده‌شده
- انتقال نخ از ماسوره به بوبین
ماسورهٔ پود
- دریافت نخ از بوبین
- قرارگیری درون ماکو
پیچش نخ روی ماسورهٔ پود
در ماشین ماسورهپیچی، نخ پس از باز شدن از بوبین از کشش‌دهنده و کنترل‌کنندهٔ نخ‌پارگی می‌گذرد و به راهنمای تراورس‌کننده می‌رسد. پیچش پودی با پیچش بوبین تفاوت دارد: طول تراورس کوتاه است و محدودهٔ آن با پر شدن ماسوره، به‌تدریج از ابتدا به انتهای ماسوره منتقل میشود.
این آرایش باعث میشود نخ هنگام حرکت ماکو به‌آسانی باز شود و کشش باز شدن آن تغییر زیادی نکند. یکسان بودن کشش نخ در ماسورههای مختلف نیز در کیفیت پارچه اهمیت دارد؛ به همین دلیل کششدهندههای ماشین ماسورهپیچی نسبتاً دقیق و قابل‌کنترل هستند.
در بیشتر ماشین‌های ماسورهپیچی، تعویض ماسورهٔ پر با ماسورهٔ خالی، یا داف، خودکار است؛ اما بوبین‌گذاری در قفسه به دست کارگر انجام میشود.
نخ ذخیره و تعویض ماسوره
نخ ذخیره در ابتدای پیچش، خارج از محدودهٔ تراورس، روی ماسوره پیچیده میشود. پس از تشخیص پایان نخ و صدور فرمان تعویض، این ذخیره نخ لازم را تا اجرای تعویض تأمین می‌کند و از ایجاد پود نیمه و بی‌پودی جلوگیری می‌کند.
مکانیزم تعویض ماسوره از بخش‌های مراقبت ماسوره، مراقبت ماکو و تعویض ماسوره تشکیل میشود. مراقبت ماکو تنها هنگامی اجازهٔ تعویض می‌دهد که ماکو کاملاً درون جعبه قرار گرفته باشد. هنگام تعویض، ماسورهٔ پر وارد ماکو و ماسورهٔ خالی از آن خارج میشود.
- تشخیص پایان نخ: حس‌کننده فرمان تعویض را صادر می‌کند
- مصرف نخ ذخیره: پودگذاری تا زمان تعویض ادامه می‌یابد
- کنترل جای ماکو: ماکو کاملاً درون جعبه قرار می‌گیرد
- تعویض ماسوره: ماسورهٔ پر جای ماسورهٔ خالی می‌نشیند
حس‌کننده‌های ماسوره
حس‌کننده‌های ماسوره به سه نوع مکانیکی، الکتریکی و فتوالکتریکی تقسیم می‌شوند. هر سه نوع، پایان نخ روی ماسوره را تشخیص می‌دهند و فرمان تعویض را صادر می‌کنند.
- مکانیکی: با خالی شدن ماسوره، چنگال حس‌کننده روی سطح صاف آن سر می‌خورد و فرمان تعویض صادر میشود.
- الکتریکی: دو سوزن فلزی با حلقهٔ فلزی انتهای ماسوره تماس پیدا می‌کنند؛ بسته شدن مدار، فرمان تعویض را به کمک الکترومغناطیس ایجاد می‌کند.
- فتوالکتریکی: با نمایان شدن حلقهٔ منعکس‌کننده، نور بازتابیده چشم فتوالکتریک را متأثر می‌کند و مدار مربوط فرمان تعویض می‌دهد.
پرسش‌هایِ متداول دربارهٔ «ماسوره»
ماسوره و بوبین چه تفاوتی دارند؟
ماسورهٔ رینگ بستهای کمحجمتر از بوبین است و نخ آن برای مراحل بعد به بوبین منتقل میشود. در آمادهسازی پودِ بافندگی ماکودار، نخ از بوبین روی ماسورهٔ کوچکتر پیچیده میشود.
چرا روی ماسوره نخ ذخیره پیچیده میشود؟
میان صدور فرمان تعویض و اجرای آن فاصله وجود دارد. نخ ذخیره در این فاصله نخ پود را تأمین می‌کند تا پود نیمه یا بی‌پودی ایجاد نشود.
چرا کشش نخ ماسورهها باید یکسان باشد؟
یکنواختی کشش نخ در ماسورههای مختلف در کیفیت پارچه تأثیر زیادی دارد. کششدهندههای ماشین ماسورهپیچی برای کنترل این کشش به کار میروند.
آیا تعویض ماسوره با تعویض ماکو یکسان است؟
خیر. در تعویض ماسوره، ماسورهٔ پر درون همان ماکو جایگزین ماسورهٔ خالی میشود؛ در تعویض ماکو، ماکوی دارای ماسورهٔ پر جای ماکوی دارای ماسورهٔ خالی را می‌گیرد.