پروژکتایل
Projectile همچنین: پودگذار پروژکتایل
جسم پرتابشوندهای در ماشین بافندگی بیماکو است که ابتدای نخ پود را با گیرهای فنری میگیرد و از میان دهنهٔ تار عبور میدهد. پس از پودگذاری، با زنجیر نقاله به محل پرتاب بازمیگردد.
ظرفیت، سرعت و آرایش دقیق ماشینهای بافندگی به مدل و مشخصات سازنده بستگی دارد؛ اعداد یک نمونه را نمیتوان به همه ماشینها تعمیم داد.
پروژکتایل و نقش آن در بافندگی
پروژکتایل جسم پرتابشوندهٔ پودگذار در نوعی ماشین بافندگی بیماکو است. گیرهٔ فنری آن ابتدای نخ پود را میگیرد و با پرتاب پروژکتایل، نخ از داخل دهنهٔ تار عبور میکند. بستهٔ نخ پود بیرون از دهنه قرار دارد و همراه پودگذار حرکت نمیکند.
انرژی پرتاب و سرعت اولیهٔ پروژکتایل تابع دور ماشین بافندگی نیست. این ویژگی امکان ساخت ماشینهایی با عرض بسیار زیاد را فراهم میکند. وزن پروژکتایل در یک نمونه حدود ۴۰ گرم است و برای همهٔ مدلها مقدار ثابتی ندارد.
تأمین انرژی و کنترل پرتاب
انرژی پرتاب در میلهای فنری به نام میلهٔ پیچشی یا تورشنبار ذخیره میشود. یک سر میله ثابت است و سر دیگر با چرخش، انرژی ذخیره میکند. با آزاد شدن میله، انرژی از طریق بازوی ضربه و مضراب به پروژکتایل منتقل میشود.
پس از جدا شدن پروژکتایل از مضراب، ترمز روغنی بازوی ضربه را بدون لرزش و نوسان متوقف میکند. در این ترمز، حرکت پیستون روغن را از دریچهای قابل تنظیم عبور میدهد. انرژی پرتاب پروژکتایل تقریباً یکسوم تا یکدوم انرژی پرتاب در ماشین بافندگی با ماکو است.
- پیچش میلهٔ فنری: ذخیرهٔ انرژی در میله
- آزاد شدن میله: انتقال انرژی به بازوی ضربه
- ضربهٔ مضراب: پرتاب پروژکتایل به داخل دهنه
- ترمز روغنی: توقف بازوی ضربه بدون نوسان
چرخهٔ پودگذاری و بازگشت
در محل پرتاب، بازکننده گیرهٔ پروژکتایل را باز میکند و آورندهٔ نخ پود، ابتدای نخ را درون آن قرار میدهد. پس از بسته شدن گیره، پروژکتایل پرتاب میشود. حرکت کششدهنده و ترمز نخ پود چنان تنظیم میشود که هنگام پرتاب، کشش ناگهانی به نخ وارد نشود.
پس از رسیدن پروژکتایل به سمت دریافتکننده، کششدهنده نخ را اندکی میکشد و گیرههای کناری نخ پود را در دو کنارهٔ پارچه نگه میدارند. نخ در یک سمت با قیچی بریده میشود؛ پروژکتایل نخ را آزاد میکند و روی زنجیر نقاله قرار میگیرد. سپس شانه نخ پود را به لبهٔ پارچه میکوبد.
پروژکتایل خارج از دهنه با زنجیر نقاله به سمت مکانیزم پرتاب بازمیگردد. بسته به عرض ماشین، ۱۱ تا ۱۸ پروژکتایل و حتی بیشتر در گردش است؛ یکی پرتاب میشود و بقیه در مسیر بازگشت قرار دارند.
راهنمای پروژکتایل و حرکت شانه
مکانیزمهای پرتاب و دریافت پروژکتایل روی ماشین ثابتاند و به دفتین متصل نیستند. دفتین، شانه و راهنمای پروژکتایل را حمل میکند و هنگام پرواز پروژکتایل در نقطهٔ مرگ عقب ساکن میماند.
پروژکتایل هنگام عبور از دهنه با نخهای تار و شانه تماس ندارد و فقط با راهنمای چنگکیشکل خود تماس پیدا میکند. با حرکت شانه و راهنما به جلو، نخ پود از میان راهنما خارج میشود و راهنماها از لابهلای تارها به زیر پارچه میروند؛ در نتیجه مانعی برای کوبیدن پود ایجاد نمیکنند.
حرکت رفتوبرگشت دفتین با یک جفت بادامک هممحور و پیروهای آنها انجام میشود. دفتین در ۲۵۵ درجه از گردش محور اصلی در عقب ساکن است؛ حرکت به جلو و بازگشت به عقب، هرکدام ۵۲٫۵ درجه از گردش محور را در بر میگیرد.
تشکیل کنارهٔ پارچه
کنارهٔ پارچه در ماشین پروژکتایل از نوع کنارهبرگردان است؛ انتهای هر نخ پود در دهنهٔ بعدی قرار میگیرد. چون بوبین نخ پود بیرون از دهنه است، نخ پس از هر بار پودگذاری بریده میشود و تشکیل کناره در دو سمت پارچه ضرورت دارد.
کنارهبرگردان و کنارهٔ گاز امکان بافت چند عرض پارچه در کنار هم روی یک ماشین بافندگی بیماکو را فراهم میکنند.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «پروژکتایل»
پروژکتایل چه تفاوتی با ماکو دارد؟
پروژکتایل ابتدای نخ پود را با گیره میگیرد و از دهنه عبور میدهد؛ بستهٔ نخ پود بیرون از دهنه باقی میماند. پس از پودگذاری نیز پروژکتایل خارج از دهنه با زنجیر نقاله بازمیگردد.
آیا پروژکتایل هنگام پرواز با نخهای تار تماس دارد؟
خیر؛ پروژکتایل فقط با راهنمای خود تماس دارد و هنگام پرواز با تارها و شانه تماس پیدا نمیکند.
چرا در ماشین پروژکتایل چند پودگذار وجود دارد؟
در حالی که یک پروژکتایل پرتاب میشود، بقیه با زنجیر نقاله به سمت مکانیزم پرتاب بازمیگردند. تعداد آنها به عرض ماشین بستگی دارد.
کنارهٔ پارچه در ماشین پروژکتایل چگونه تشکیل میشود؟
کناره از نوع کنارهبرگردان است. انتهای هر نخ پود به داخل دهنهٔ بعدی برگردانده میشود.