شانهی بافندگی
Weaving reed همچنین: شانه بافندگی
قطعهای دندانهدار در ماشین بافندگی است که روی دفتین نصب میشود؛ نخهای تار را در عرض بافته توزیع میکند، عرض آنها را ثابت نگه میدارد و پود را به لبهی بافته میکوبد.
ساختار و وظایف شانه
شانهی بافندگی روی دفتین سوار میشود و نخهای تار از فاصلهی میان دندانههای آن عبور میکنند. این قطعه در توزیع نخهای تار در عرض بافته، ثابت نگهداشتن عرض آنها و کوبیدن پود نقش دارد.
شانه همراه دفتین حرکت نوسانی میکند و نخ پودِ قرارگرفته در دهنه را به لبهی بافته میکوبد. بنابراین نقش آن تنها مرتبکردن تارها نیست؛ در قرارگرفتن پود در بافت نیز مشارکت دارد.
نخکشی شانه
نخکشی شانه، ترتیب عبور نخهای تار از میان دندانههای شانه است. هنگام نخکشی یک چلهی جدید، هر نخ تار بهترتیب از لامل، میلمیلک ورد و شانه عبور داده میشود.
تعداد نخهای عبوری از هر فاصلهی دندانهای با توجه به طرح بافت و ضخامت نخ تار تغییر میکند. عبور ۲ تا ۴ سرنخ معمول است؛ برای زمینهی پارچه عبور ۲ نخ و برای حاشیه عبور ۴ نخ از آرایشهای معمول است، نه قاعدهای ثابت برای همهی بافتهها.
- لامل: عبور نخ تار از لامل
- میلمیلک ورد: عبور نخ از میلمیلک
- شانه: عبور نخ از میان دندانهها
نخکشی منظم و نامنظم
اگر تعداد نخهای عبوری از فاصلههای میان دندانهها در سراسر عرض بافته یکسان باشد، نخکشی «منظم» است. اگر این تعداد یکسان نباشد، نخکشی «نامنظم» نام دارد. در برخی طرحهای بافت، نخکشی نامنظم برای ایجاد نقش و اثر خاص به کار میرود.
نمرهی شانه
نمرهی شانه، تعداد دندانههای شانه در طولی معین است. این مفهوم با تعداد نخهای عبوری از میان دندانهها تفاوت دارد: اولی به شمار دندانهها در یک طول مربوط است و دومی به آرایش نخکشی.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «شانهی بافندگی»
شانهی بافندگی چه کاری انجام میدهد؟
نخهای تار را در عرض بافته توزیع میکند و به ثابت نگهداشتن عرض آنها کمک میکند. همچنین همراه دفتین حرکت میکند و پود را به لبهی بافته میکوبد.
از میان دندانههای شانه چند نخ تار عبور میکند؟
این تعداد به طرح بافت و ضخامت نخ تار بستگی دارد و معمولاً ۲ تا ۴ سرنخ است. تعداد نخهای عبوری لزوماً در تمام عرض بافته یکسان نیست.
تفاوت نخکشی منظم و نامنظم چیست؟
در نخکشی منظم، تعداد نخهای عبوری از فاصلههای میان دندانهها برابر است؛ در نخکشی نامنظم این تعداد تفاوت دارد. آرایش نامنظم در برخی طرحها برای ایجاد اثر خاص استفاده میشود.
نمرهی شانه به چه معناست؟
نمرهی شانه تعداد دندانهها در طولی معین است و نباید با تعداد نخهای عبوری از میان دندانهها اشتباه شود.