لامل
Drop wire
تسمهای نازک و باریک در ماشین بافندگی است که با عبور یک نخ تار از چشمک آن، پارگی تار را کنترل میکند. با پارهشدن نخ، لامل پایین میافتد و فرمان توقف ماشین را صادر میکند.
ساختار و وظیفه
لامل از اجزای کنترل نخپارگی تار در ماشین بافندگی است. این تسمهٔ نازک و باریک، چشمکی برای عبور نخ تار و شیاری برای قرارگرفتن روی دندهٔ شانهای سازوکار کنترل دارد. از هر چشمک یک نخ تار عبور میکند؛ بنابراین تعداد لاملها برابر با تعداد نخهای تار چله است.
کشش نخ تار، لامل را بالا نگه میدارد. با پارهشدن نخ، لامل بر اثر وزن خود پایین میافتد و به شیوهٔ مکانیکی یا الکتریکی موجب توقف ماشین میشود.
جایگاه در نخکشی چله
در طراحی چله، هر نخ تار بهترتیب از لامل، میلمیلک ورد و شانهٔ بافندگی عبور داده میشود. این کار میتواند دستی یا خودکار انجام شود. از هر لامل و هر میلمیلک فقط یک نخ تار میگذرد.
انواع تهباز و تهبسته
لاملها به دو صورت تهباز و تهبسته به کار میروند. هر دو نوع در سازوکارهای مکانیکی و الکتریکی کنترل تار استفاده میشوند. لاملهای این دو سازوکار شبیه یکدیگرند و ممکن است تفاوتهای جزئی داشته باشند.
تهباز
- قرارگیری روی تار بدون نخکشی از چشمک
- زمان کمتر برای لاملریزی
تهبسته
- نیازمند نخکشی از چشمک
- اطمینان بیشتر در کارکرد
شیوههای توقف ماشین
در سازوکار مکانیکی، با پارهشدن یا شلشدن نخ تار، لامل پایین میافتد و در دندانهٔ دندهٔ شانهای قرار میگیرد. این اتفاق مانع نوسان دنده میشود و اهرمهای رابط، دستهٔ راهاندازی ماشین را به حالت توقف میبرند.
در سازوکار الکتریکی، دو ریل عایقشده از یکدیگر به دو قطب جریان ضعیف متصلاند. با پارگی تار و افتادن لامل، مدار میان دو ریل بسته میشود. سپس رله جریان اصلی الکتروموتور را قطع میکند، یا میکروسوییچ الکترومغناطیسی دستهٔ راهاندازی را به حالت توقف میبرد.
سازوکار الکتریکی به قطعات انتقال حرکت لازم برای نوسان دندهٔ شانهای، مانند بادامک و اهرمهای مختلف، نیاز ندارد. در این شیوه، ماشین چنان متوقف میشود که دفتین در چند سانتیمتری لبهٔ پارچه قرار گیرد و ترمیم نخ پارهشده آسانتر باشد.
- پارگی نخ تار: کشش نگهدارندهٔ لامل از بین میرود
- افتادن لامل: لامل بر اثر وزن خود پایین میآید
- فعالشدن کنترل: نوسان متوقف یا مدار الکتریکی بسته میشود
- توقف ماشین: سازوکار کنترل، ماشین را متوقف میکند
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «لامل»
برای هر نخ تار چند لامل لازم است؟
برای هر نخ تار یک لامل لازم است؛ تعداد لاملها با تعداد نخهای تار چله برابر است.
تفاوت لامل تهباز و تهبسته چیست؟
لامل تهباز بدون عبوردادن سر نخ از چشمک روی تار قرار میگیرد و لاملریزی آن زمان کمتری میبرد. لامل تهبسته به نخکشی نیاز دارد، اما اطمینان کارکرد آن بیشتر است.
آیا شلشدن نخ تار نیز باعث توقف ماشین میشود؟
در سازوکار مکانیکی، شلشدن تار نیز میتواند باعث پایینافتادن لامل، جلوگیری از نوسان دندهٔ شانهای و توقف ماشین شود.
لامل چه تفاوتی با میلمیلک ورد دارد؟
لامل برای کنترل پارگی نخ تار و صدور فرمان توقف به کار میرود. میلمیلک در ورد قرار دارد و وردها با بالا و پایین بردن نخهای تار، دهنهٔ بافت را تشکیل میدهند.