کشش نخ تار
Warp tension همچنین: کشش تار
نیرویی است که نخهای تار را هنگام بافندگی در حالت کشیده نگه میدارد. این نیرو در هر چرخه با تشکیل دهنه و دفتینزدن تغییر میکند و کنترل آن با تغذیهٔ تار و تراکم پودی ارتباط دارد.
کشش نخ تار چیست؟
کشش نخ تار نیرویی است که نخهای تار را در مسیر بافت کشیده نگه میدارد. در بافندگی ماشینی، کنترل این نیرو با بازشدن تار از چله و تغذیهٔ آن به ناحیهٔ بافت ارتباط دارد.
کشش در طول یک چرخهٔ بافندگی یکنواخت نیست؛ تشکیل دهنه و دفتینزدن آن را تغییر میدهند. بنابراین، ثابت نگهداشتن کشش به معنای حذف همهٔ نوسانهای درون چرخه نیست.
تفاوت تغییرات کشش در تشکیل دهنه و دفتینزدن
تغییرات کشش ناشی از تشکیل دهنه باید با حرکت پل تار نوسانکننده یا حرکت چلهٔ تار جبران شود. بازکردن نخ تار نیز بهتر است تا حد امکان زمانی انجام شود که دهنه باز است.
افزایش کشش هنگام دفتینزدن نباید مانند تغییرات ناشی از تشکیل دهنه خنثی شود؛ تغییر این افزایش کشش، تراکم پودی را نیز تغییر میدهد. هنگام دفتینزدن، کشش تار در پارچهٔ با تراکم پودی زیاد، بیشتر از پارچهٔ با تراکم پودی کم است.
تشکیل دهنه
- تغییر کشش نیازمند جبران
- جبران با پل تار یا چله
دفتینزدن
- افزایش کشش نباید خنثی شود
- ارتباط با تراکم پودی
کنترل کشش با رگولاتور منفی
در رگولاتور منفی چلهٔ تار، مقدار نخ بازشده در هر چرخه تابع کشش تار است. اگر کشش از مقدار تنظیمشده بیشتر شود، در چرخهٔ بعد تار بیشتری باز میشود؛ اگر کشش کمتر باشد، مقدار تار بازشده کاهش مییابد.
هدف این سازوکار جلوگیری از تغییر تدریجی کشش پس از چند بار پودگذاری یا بر اثر خالیشدن چله است. در حالت ایدهآل، میانگین کشش در چرخههای پیاپی از آغاز تا پایان چله برابر میماند؛ اما این برابری در عمل همیشه دقیق نیست.
رگولاتور منفی دو بخش اصلی دارد: بخش کنترل کشش و بخش چرخاندن چلهٔ تار. ثابت نگهداشتن طول تار میان چله و لبهٔ پارچه، تا حد امکان، از دیگر هدفهای این سازوکار است.
نقش پل تار در ایجاد و تنظیم کشش
در رگولاتورهای منفی، پل تار با اعمال نیرو نخها را کشیده نگه میدارد. پل تار تنظیمکننده نیز تغییرات کشش را حس میکند و به رگولاتور انتقال میدهد.
در آرایش پل تار ثابت، تغییر محل پل و زاویهٔ تماس نخ با آن میتواند کشش را تغییر دهد؛ افزایش زاویهٔ تماس، کشش را بیشتر میکند. برای دستیابی به کششهای بسیار بالا در بافت پارچههای بسیار سنگین، میتوان از دو یا سه پل تار ثابت استفاده کرد.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «کشش نخ تار»
آیا کشش نخ تار باید همیشه ثابت باشد؟
خیر. تشکیل دهنه و دفتینزدن در هر چرخه کشش را تغییر میدهند. هدف کنترل بلندمدت، جلوگیری از تغییر تدریجی میانگین کشش در چرخههای پیاپی و هنگام خالیشدن چله است.
رگولاتور منفی چگونه کشش تار را اصلاح میکند؟
وقتی کشش از مقدار تنظیمشده بیشتر شود، در چرخهٔ بعد تار بیشتری باز میکند. با کاهش کشش، مقدار تار بازشده کمتر میشود.
چرا افزایش کشش هنگام دفتینزدن اهمیت دارد؟
این افزایش با تراکم پودی ارتباط دارد و خنثیکردن آن تراکم پودی را تغییر میدهد. در پارچههای با تراکم پودی بیشتر، کشش هنگام دفتینزدن نیز بیشتر است.
آیا جابهجایی پل تار ثابت بر کشش اثر دارد؟
بله. در این آرایش، جابهجایی پل زاویهٔ تماس نخ با آن را تغییر میدهد و افزایش زاویهٔ تماس موجب افزایش کشش میشود.