تراکم پودی
Weft density
تعداد پودهای بافتهشده در واحد طول پارچه را تراکم پودی میگویند. این مقدار با میزان برداشت پارچه هنگام بافت و جمعشدگی آن پس از جدا شدن از ماشین ارتباط دارد.
تعریف و نقش در ساختار بافت
تراکم پودی بیان میکند در واحد طول پارچه چند پود بافته شده است. برای محاسبهٔ آن، تعداد پودهای بافتهشده بر طول متناظر پارچه تقسیم میشود؛ بنابراین، واحد طول باید هنگام بیان یا مقایسهٔ تراکم مشخص باشد.
در بافندگی ماشینی، میزان برداشت پارچه در ارتباط با تعداد پودهای بافتهشده، تراکم پودی را تعیین میکند. با ثابت ماندن تعداد پودها، برداشت طول بیشتر پارچه به تراکم کمتر و برداشت طول کمتر به تراکم بیشتر میانجامد.
تنظیم تراکم با سازوکار برداشت پارچه
در رگولاتورهای مکانیکیِ دارای چرخدندهٔ قابل تعویض، تغییر چرخدنده راهی برای تنظیم تراکم پودی است. جهت این تغییر به جایگاه چرخدنده در مجموعهٔ انتقال حرکت بستگی دارد و نمیتوان برای همهٔ چرخدندهها دستور یکسانی داد.
اگر چرخدندهٔ قابل تعویض محرک باشد، انتخاب چرخدندهٔ بزرگتر سرعت برداشت پارچه را بیشتر و تراکم پودی را کمتر میکند. اگر چرخدندهٔ قابل تعویض متحرک باشد، برای کاهش تراکم پودی چرخدندهٔ کوچکتر انتخاب میشود.
در سازوکار انگشتیِ برداشت پارچه، تغییر پیشروی چرخدنده از یک دندانه به دو دندانه در هر دور میللنگ، تراکم پودی را به نصف کاهش میدهد. این نسبت به همین سازوکار و نحوهٔ پیشروی آن مربوط است.
چرخدندهٔ محرک
- انتخاب چرخدندهٔ بزرگتر
- برداشت سریعتر پارچه
- کاهش تراکم پودی
چرخدندهٔ متحرک
- انتخاب چرخدندهٔ کوچکتر
- برداشت سریعتر پارچه
- کاهش تراکم پودی
اثر جمعشدگی و محدودیت تنظیم
پس از جدا شدن پارچه از ماشین بافندگی، جمعشدگی میتواند تراکم پودی را افزایش دهد. میزان این تغییر به طرح بافت، تراکم تار و پود، نمرهٔ نخهای تار و پود و جنس آنها بستگی دارد؛ بنابراین تراکم هنگام بافت و پس از جداسازی لزوماً یکسان نیست.
در تنظیم با چرخدنده، تعداد دندانهها همواره عدد صحیح است. ازاینرو ممکن است مقدار محاسبهشده دقیقاً با چرخدندهٔ موجود تطبیق نکند و نزدیکترین چرخدنده انتخاب شود. برای محاسبهٔ دقیقتر تراکم نهایی، اثر جمعشدگی نیز در نظر گرفته میشود.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «تراکم پودی»
تراکم پودی چگونه محاسبه میشود؟
تعداد پودهای بافتهشده بر طول متناظر پارچه تقسیم میشود. واحد طول باید مشخص باشد تا مقدار تراکم قابل تفسیر و مقایسه باشد.
آیا چرخدندهٔ بزرگتر همیشه تراکم پودی را کاهش میدهد؟
خیر. در رگولاتور مکانیکیِ دارای چرخدندهٔ تعویض، بزرگتر شدن چرخدندهٔ محرک تراکم را کاهش میدهد؛ اما برای چرخدندهٔ متحرک، کاهش تراکم با انتخاب چرخدندهٔ کوچکتر انجام میشود.
چرا تراکم پودی پس از جدا شدن پارچه از ماشین تغییر میکند؟
جمعشدگی پارچه میتواند تراکم پودی را افزایش دهد. مقدار این تغییر به ساختار بافت و ویژگیهای نخهای تار و پود وابسته است.