چلهپیچی
Warping
آمادهسازی نخهای تار با پیچیدن تعداد زیادی نخ موازی و همطول روی چله برای مصرف در بافندگی است. چلهپیچی به دو روش مستقیم و بخشی انجام میشود.
تعریف و نقش در بافندگی
چلهپیچی از عملیات مقدمات بافندگی و بخشی از آمادهسازی نخ برای تولید پارچه است. در این عملیات، تعداد زیادی نخ تار بهصورت موازی و با طول یکسان روی چله پیچیده میشوند. تعداد و تراکم نخهای تار و عرض چله به پارچهای که باید بافته شود بستگی دارد.
اسنو دارای دو لبهٔ نگهدارنده یا فلنج است که از ریزش نخهای تار در دو سر آن جلوگیری میکنند.
روشهای چلهپیچی
با توجه به نوع نخ تار و رنگبندی آن، از چلهپیچی مستقیم یا بخشی استفاده میشود. سرعت چلهپیچی مستقیم بیشتر از چلهپیچی بخشی است و برای تولید پارچههای ساده با متراژ بالا، مانند چیت، چلوار و ملحفه، کاربرد دارد.
در چلهپیچی بخشی، یکسان بودن طول نخهای بخشهای مختلف و جلوگیری از تفاوت زیاد کشش میان بخشهای اولیه و پایانی اهمیت دارد.
مستقیم
- سرعت بیشتر از روش بخشی
- کاربرد در تولید انبوه پارچههای ساده
بخشی
- ضرورت برابری طول بخشها
- اهمیت کنترل کشش میان بخشها
کنترل نخ و توقف ماشین
کنترل بالون نخ اهمیت دارد، زیرا هنگام خالی شدن تدریجی بوبین، کشش باز شدن نخ نباید تغییر زیادی کند. این تغییر در چلهپیچی بخشی میتواند کشش نخهای بخش آخر را با بخشهای اولیه متفاوت کند.
ماشین چلهپیچی باید هنگام پارگی نخ متوقف شود تا سرنخ پاره وارد چله نشود. حسگرهای نخپارگی معمولاً بهصورت گروهی در انتهای قفسه قرار دارند و فرمان الکتریکی توقف صادر میکنند. این محل قرارگیری، پیش از رسیدن نخ پاره به قسمت پیچنده، فرصت توقف فراهم میکند.
بازگرداندن چله پس از رسیدن نخ پاره به آن دشوار است، زیرا نخهای پیچیدهشده باز، شل و درهم میشوند. ماشین معمولاً به ترمز نگهدارندهٔ قوی مجهز است.
کنترل طول و سرعت پیچش
طول نخهای پیچیدهشده روی چله باید کاملاً یکسان باشد. برای کنترل طول از غلتکهای متراژ مجهز به کنتور استفاده میشود؛ با رسیدن طول نخ به مقدار تعیینشده، ماشین بهطور خودکار متوقف میشود.
سرعت سطحی چله باید از آغاز تا پایان پیچش ثابت بماند تا کشش نخهای تار تغییر نکند. در حرکت اصطکاکی، سرعت سطحی چله با سرعت سطحی غلتک محرک برابر است. در حرکت مستقل و مستقیم، با افزایش قطر چله باید دور آن کاهش یابد تا سرعت سطحی ثابت بماند.
آمادهسازی چله برای آهارزنی
هنگامی که نخ تار به آهارزنی نیاز دارد، ابتدا چلههایی با تعداد سرنخ کمتر تهیه میشوند که «چلههای پشت ماشین آهار» نام دارند. تعداد سرنخ هر چله برابر با تعداد بوبینهای داخل قفسه است.
برای نمونه، برای تهیهٔ چلهٔ بافندگی با ۴۵۰۰ سرنخ، میتوان ۶ چلهٔ ۷۵۰ سرنخی تهیه کرد. نخهای این چلهها همزمان باز میشوند و وارد ماشین آهارزنی میشوند؛ پس از آهار خوردن و خشک شدن، همگی روی اسنوی بافندگی پیچیده میشوند.
- چلهپیچی اولیه: ۶ چله، هرکدام با ۷۵۰ سرنخ
- باز شدن همزمان: ورود ۴۵۰۰ سرنخ به ماشین آهارزنی
- آهارزنی و خشککردن: آهار خوردن و خشک شدن نخها
- پیچش نهایی: اسنوی بافندگی با ۴۵۰۰ سرنخ
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «چلهپیچی»
تفاوت چلهپیچی مستقیم و بخشی چیست؟
سرعت چلهپیچی مستقیم بیشتر است و برای تولید انبوه پارچههای ساده کاربرد دارد. در چلهپیچی بخشی، برابری طول بخشها و کنترل تفاوت کشش میان آنها اهمیت دارد.
چرا ماشین چلهپیچی هنگام پارگی نخ متوقف میشود؟
توقف از ورود سرنخ پاره به چله جلوگیری میکند. اگر نخ پاره به چله برسد، بازگرداندن چله باعث باز شدن، شل شدن و درهم رفتن نخها میشود.
چرا با افزایش قطر چله، دور آن کاهش مییابد؟
در چلهای که حرکت مستقل و مستقیم دارد، کاهش دور با افزایش قطر برای ثابت نگه داشتن سرعت سطحی لازم است. تغییر سرعت سطحی میتواند کشش نخهای تار را تغییر دهد.
چلهپیچی چه ارتباطی با آهارزنی دارد؟
برای نخهای نیازمند آهار، چند چله با تعداد سرنخ کمتر تهیه میشود. نخهای این چلهها همزمان آهار میخورند و پس از خشک شدن روی اسنوی بافندگی پیچیده میشوند.