چلهپیچی مستقیم
روشی برای آماده‌سازی چله است که در آن چله‌های کمسرنخ پیچیده میشوند و سپس نخهای آن‌ها برای تشکیل چلهٔ بافندگی گرد هم می‌آیند. سرعت آن از چلهپیچی بخشی بیشتر است.
تعریف و کاربرد
چلهپیچی مستقیم از روش‌های آماده‌سازی نخهای تار است. در کاربرد همراه با آهارزنی، ابتدا چله‌هایی با تعداد سرنخ کم تولید میشوند که «چله‌های پشت ماشین آهار» نام دارند. تعداد سرنخ هر چله برابر با تعداد بوبین‌های داخل قفسه است.
سرعت چلهپیچی مستقیم از چلهپیچی بخشی بیشتر است؛ ازاین‌رو برای تولید انبوه پارچههای ساده و با متراژ بالا، مانند چیت، چلوار و ملحفه، به کار میرود. نخهای این پارچه‌ها معمولاً یک‌لا هستند و به آهارزنی نیاز دارند.
تشکیل چلهٔ بافندگی و آهارزنی
چله‌های پشت ماشین آهار در قفسهٔ چله قرار می‌گیرند و نخهای آن‌ها همزمان باز شده، وارد ماشین آهارزنی میشوند. نخ‌ها پس از آهار خوردن و خشک شدن، روی اسنوی بافندگی پیچیده میشوند.
برای نمونه، برای تهیهٔ چلهٔ بافندگی با ۴۵۰۰ سرنخ، ۶ چلهٔ پشت ماشین آهار، هرکدام با ۷۵۰ سرنخ، پیچیده میشود. نخهای این ۶ چله همزمان وارد ماشین آهارزنی میشوند و در پایان روی اسنویی با ۴۵۰۰ سرنخ قرار می‌گیرند. اگر نخ به آهار نیاز نداشته باشد، مرحلهٔ آهارزنی حذف میشود.
- پیچیدن چله‌های کمسرنخ: تولید چله‌های پشت ماشین آهار
- باز شدن همزمان نخ‌ها: تغذیه از چله‌های داخل قفسه
- آهارزنی و خشک‌کردن: عبور نخ‌ها از ماشین آهار
- پیچیدن روی اسنو: تشکیل چلهٔ بافندگی
کنترل نخ‌پارگی و طول نخ
ماشین چلهپیچی باید هنگام پارگی نخ متوقف شود تا سرنخ پاره وارد چله نشود. چلهٔ فلنج‌دار در چلهپیچی مستقیم سرعت نسبتاً زیاد و در نتیجه اینرسی زیادی دارد و توقف آن به زمان نیاز دارد.
حس‌کننده‌های نخ‌پارگی به‌صورت گروهی در انتهای قفسه قرار می‌گیرند و فرمان الکتریکی توقف صادر می‌کنند. این محل قرارگیری فرصت می‌دهد ماشین پیش از رسیدن نخ پاره به قسمت پیچنده متوقف شود. رسیدن نخ پاره به چله، برگرداندن چله را دشوار می‌کند؛ زیرا نخهای پیچیده‌شده باز، شل و درهم میشوند.
طول نخهای پیچیده‌شده روی چله باید یکسان باشد. غلتک‌های متراژ مجهز به کنتور، طول نخ را کنترل می‌کنند و با رسیدن به مقدار تعیین‌شده، ماشین خودکار متوقف میشود.
ثابت نگه داشتن سرعت سطحی
سرعت سطحی چله باید از آغاز تا پایان پیچش ثابت بماند؛ زیرا تغییر آن باعث تغییر کشش نخهای تار میشود. در حرکت اصطکاکی، سرعت سطحی چله با سرعت سطحی غلتک محرک برابر است.
اگر چله محرک مستقل داشته باشد، با افزایش قطر چله باید دور آن کاهش یابد. برای این تنظیم، سرعت نخ اندازه‌گیری میشود یا از روی قطر چله محاسبه میشود تا سرعت سطحی ثابت بماند.
پرسش‌هایِ متداول دربارهٔ «چلهپیچی مستقیم»
چلهپیچی مستقیم چه تفاوتی با چلهپیچی بخشی دارد؟
سرعت چلهپیچی مستقیم بیشتر است و برای تولید انبوه پارچههای ساده با متراژ بالا به کار میرود.
آیا چلهپیچی مستقیم همیشه با آهارزنی همراه است؟
خیر. اگر نخ به آهار نیاز نداشته باشد، مرحلهٔ آهارزنی حذف میشود.
چگونه چند چلهٔ کمسرنخ به چلهٔ بافندگی تبدیل میشوند؟
نخهای چند چله همزمان باز میشوند و پس از آهارزنی و خشک شدن، روی اسنوی بافندگی پیچیده میشوند.
چرا هنگام افزایش قطر چله، دور آن کاهش می‌یابد؟
در چله با محرک مستقل، کاهش دور برای ثابت ماندن سرعت سطحی لازم است. تغییر سرعت سطحی باعث تغییر کشش نخهای تار میشود.