ماشین آهارزنی
Sizing machine همچنین: ماشین آهار
دستگاهی برای آهارزدن نخهای تار، خشککردن و پیچیدن آنها روی اسنوی بافندگی است. این ماشین نخهای چند چله را همزمان دریافت و برای بافندگی آماده میکند.
این مدخل دربارهٔ آمادهسازی نخ تار برای بافندگی پارچه است. توضیح آهارگیریِ پس از بافت به همین فرایند مربوط میشود و نباید آن را به همهٔ مراحل تکمیل و پشتپوشانی فرش تعمیم داد.
تعریف و کاربرد
ماشین آهارزنی نخهای تار را از چند چله دریافت میکند و پس از آهارزدن و خشککردن، روی اسنوی بافندگی میپیچد. چلههای ورودی در قفسهٔ چلهٔ ماشین قرار میگیرند و نخهای آنها همزمان باز میشوند.
برای نمونه، برای تهیهٔ چلهٔ بافندگی با ۴۵۰۰ سرنخ، میتوان ۶ چلهٔ ۷۵۰ سرنخی را به ماشین وارد کرد. نخهای این چلهها پس از آهارزنی و خشکشدن، روی یک اسنوی بافندگی جمع میشوند.
مسیر نخ و اجزای ماشین
در مسیر ماشین، نخها از حمام آهار و خشککن عبور میکنند و پس از جداشدن از یکدیگر، روی اسنوی بافندگی پیچیده میشوند. غلتکهای کشیدگی، غلتک فروبرنده، غلتک فشاردهنده، شانهٔ زیگزاگی و غلتک خروجی از اجزای این مسیر هستند.
فشار غلتک فشاردهنده برای کنترل میزان برداشت آهار قابل تنظیم است. آهار در مخزنهای ویژهای نزدیک ماشین تهیه میشود و پخت آن در دیگ مجهز به همزن انجام میگیرد.
- بازشدن نخها: از چند چله بهطور همزمان
- آهارزنی: عبور از حمام آهار
- خشککردن: عبور از خشککن
- جداسازی نخها: با میلههای جداکننده
- پیچیدن: روی اسنوی بافندگی
انواع خشککن
خشککن سیلندری متداولترین نوع خشککن است و در اغلب ماشینهای آهارزنی جدید به کار میرود. نخ از روی چند غلتک بزرگ عبور میکند و گرمای سطح غلتکها با جریان بخار درون آنها تأمین میشود.
در خشککن هوای گرم، نخ از محفظهای عبور میکند که وزش هوای گرم آن را خشک میکند. این روش سرعت آهارزنی کمی دارد و با خطر درهمرفتگی نخهای تار همراه است.
برای نخهای فیلامنتی بسیار ظریف، درخشان و حساس، خشککن مادون قرمز به کار میرود. در این روش، تماس با نخ وجود ندارد، تغییرات کشش به حداقل میرسد و خشککردن با دقت و یکنواختی زیاد انجام میشود. خشککن ترکیبی نیز از ترکیب روشهای خشککردن استفاده میکند.
سیلندری
- عبور نخ روی غلتکهای گرم
- تأمین گرما با بخار
- متداولترین نوع
هوای گرم
- عبور نخ از محفظه
- سرعت آهارزنی کم
- خطر درهمرفتگی تارها
مادون قرمز
- مناسب نخهای فیلامنتی حساس
- بدون تماس با نخ
- حداقل تغییرات کشش
کنترل رطوبت و کاهش اصطکاک
نخ آهارزده پس از خشکشدن باید رطوبت مناسبی داشته باشد. رطوبت بیش از حد باعث چسبیدن لایههای نخ در چله میشود. رطوبت کمتر از حد لازم نیز نخ را شکننده میکند و استحکام آن را کاهش میدهد؛ در این وضعیت، پوشش آهار هنگام بافت شکسته میشود و فرو میریزد.
وسایل دقیق الکترونیکی با تغییر سرعت ماشین، رطوبت نخ را در محدودهٔ مطلوب نگه میدارند.
وسیلهٔ واکسزنی پس از خشککن قرار دارد. در برخی موارد، برای کاهش ضریب اصطکاک، لایهای بسیار نازک از روغن روی نخ پاشیده میشود یا غلتک آغشته به روغن با نخ تماس پیدا میکند. این کار قابلیت بافندگی نخ تار را افزایش میدهد.
جداسازی نخهای آهارزده
نخهای آهارزده پس از خروج از خشککن باید از یکدیگر جدا شوند تا به هم نچسبند. میلههای جداکننده ابتدا مجموعهٔ نخها را به دو قسمت تقسیم میکنند و سپس هر قسمت با میلههای دیگر تقسیم میشود تا تمام نخهای تار از هم جدا شوند.
جدابودن نخها در چلهٔ بافندگی، طراحی چله را سریعتر و آسانتر میکند. اسنوی حاصل از ماشین آهارزنی میتواند برای مرحلهٔ نخکشی به کار رود.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «ماشین آهارزنی»
ماشین آهارزنی چگونه نخ چند چله را روی یک اسنو جمع میکند؟
چلهها در قفسهٔ ماشین قرار میگیرند و نخهای آنها همزمان باز میشوند. نخها پس از آهارزنی و خشکشدن روی اسنوی بافندگی پیچیده میشوند.
چرا رطوبت نخ در ماشین آهارزنی کنترل میشود؟
رطوبت زیاد باعث چسبیدن لایههای نخ میشود و رطوبت کم، شکنندگی نخ و ریزش پوشش آهار هنگام بافت را در پی دارد. کنترل الکترونیکی با تغییر سرعت ماشین، رطوبت را در محدودهٔ مطلوب نگه میدارد.
کدام خشککن برای نخهای فیلامنتی حساس به کار میرود؟
خشککن مادون قرمز برای نخهای فیلامنتی بسیار ظریف، درخشان و حساس به کار میرود. این روش بدون تماس با نخ عمل میکند و تغییرات کشش را به حداقل میرساند.
میلههای جداکننده چه کاری انجام میدهند؟
این میلهها نخهای آهارزده را پس از خشککن از هم جدا میکنند تا به یکدیگر نچسبند. جداسازی نخها، طراحی چله را نیز آسانتر و سریعتر میکند.