مکانیزم تشکیل دهنهی بادامکی
Cam shedding mechanism همچنین: تشکیل دهنهی بادامکی
سازوکاری برای تشکیل دهنه در ماشین بافندگی است که با چرخش بادامکها، وردها و گروههای نخ تار را بالا و پایین میبرد. این سازوکار برای بافتهای ساده با تکرار کوچک مناسب است.
تعریف و کاربرد در بافندگی
در مکانیزم تشکیل دهنهی بادامکی، حرکت وردها با بادامک کنترل میشود. هر ورد گروهی از نخهای تار را جابهجا میکند تا دهنه برای عبور پود شکل بگیرد. این سازوکار برای طرحهایی مناسب است که تکرار بافت کوچک و تعداد ورد مورد نیاز کم باشد.
از کاربردهای آن، بافت پارچههایی مانند جین و ملحفه و دیگر بافتهای ساده و استاندارد است. محدودیت تعداد وردها و بخشهای قابل ایجاد روی بادامک، امکان اجرای طرحهای دارای تکرار تاری و پودی بزرگ را کاهش میدهد.
چگونه حرکت بادامک به ورد منتقل میشود؟
بادامک حرکت دورانی را به حرکت نوسانی یا رفتوبرگشتی تبدیل میکند. برای هر ورد یک بادامک در نظر گرفته میشود. پیرو بادامک با اهرمهای رابط به ورد متصل است و با دنبال کردن شکل بادامک، حرکت لازم برای بالا یا پایین رفتن ورد را منتقل میکند.
یک دور کامل بادامک طرح با بافت یک تکرار پودی متناظر است. بنابراین، حرکت محور بادامک باید با چرخههای پودگذاری هماهنگ باشد.
- چرخش بادامک: حرکت دورانی محور طرح
- حرکت پیرو: دنبال کردن شکل بادامک
- حرکت ورد: انتقال نیرو با اهرمهای رابط
- تشکیل دهنه: جابهجایی گروههای نخ تار
بادامکی داخلی و خارجی
در نوع داخلی، بادامکهای طرح در زیر و داخل ماشین قرار دارند. در آرایش داخلی با محدودیت مکانیکی توصیفشده، حداکثر پنج ورد به کار میرود و تکرار تاری و پودی نیز به پنج محدود است.
در نوع خارجی، بادامکها در کنار و خارج از ماشین قرار میگیرند؛ این آرایش امکان ساخت بادامک بزرگتر و استفاده از وردهای بیشتر را فراهم میکند. در آرایش خارجی توصیفشده، تعداد وردها تا دوازده میرسد. این اعداد مشخصات همین آرایشها هستند و نباید سقف همگانی همهی ماشینهای بادامکی تلقی شوند.
بادامکی منفی و مثبت
در مکانیزم منفی، بادامک حرکت ورد را در یک جهت ایجاد میکند و حرکت برگشت با نیروی وزن یا فنر انجام میشود. برای نمونه، بادامک میتواند ورد را بالا ببرد و وزن یا فنر آن را پایین بیاورد؛ حالت معکوس نیز ممکن است.
در مکانیزم مثبت، هم بالا رفتن و هم پایین آمدن ورد با بادامک و از طریق پیرو و اهرمهای رابط انجام میشود. در نمونهی خارجی دارای بادامک شیاردار، پیرو در شیار حرکت میکند و حرکت را به ورد انتقال میدهد.
منفی
- حرکت یکجهته با بادامک
- برگشت با وزن یا فنر
مثبت
- حرکت دوطرفه با بادامک
- انتقال حرکت با پیرو و اهرم
تغییر طرح و محدودیت انتخاب
هر طرح بافت به بادامکهای متناسب با خود نیاز دارد. تغییر طرح مستلزم توقف ماشین و تعویض بادامکهاست؛ در نتیجه، تولید طرحهای متنوع به نگهداری مجموعههای بیشتری از بادامک نیاز دارد.
قابلیت کار در سرعتهای بالا و مناسب بودن برای بافت پارچههای سنگین از ویژگیهای این سازوکار است، اما سرعت مشخصی برای همهی ماشینها نمیتوان تعیین کرد. برای طرحهایی که وردهای بیشتری میخواهند، مکانیزم دابی گزینهی دیگری است؛ در ژاکارد نیز امکان حرکت مستقل نخهای تار وجود دارد، برخلاف حرکت گروهی آنها با ورد در سازوکار بادامکی.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «مکانیزم تشکیل دهنهی بادامکی»
مکانیزم بادامکی برای چه طرحهایی مناسب است؟
برای بافتهای ساده و استاندارد با تکرار کوچک و تعداد ورد کم مناسب است. محدودیت وردها و شکل بادامک، اجرای تکرارهای بزرگ را محدود میکند.
برای تغییر طرح بافت باید بادامک عوض شود؟
بله؛ هر طرح به بادامکهای متناسب با خود نیاز دارد و تعویض آنها مستلزم توقف ماشین است.
تفاوت بادامکی مثبت و منفی چیست؟
در نوع مثبت، بادامک هر دو جهت حرکت ورد را کنترل میکند. در نوع منفی، حرکت در یک جهت با بادامک و برگشت با وزن یا فنر انجام میشود.
تفاوت بادامکی با ژاکارد چیست؟
در سازوکار بادامکی، نخهای تار بهصورت گروهی و با ورد حرکت میکنند. ژاکارد امکان حرکت مستقل نخهای تار را فراهم میکند.