مکانیزم بازکنندهی نخ تار
Warp let-off mechanism همچنین: مکانیزم باز کردن نخ تار
سازوکاری در ماشین بافندگی است که نخ تار را به مقدار لازم از روی اسنو باز میکند و با کنترل کشش تار، به ثابت ماندن تراکم پودی در طول بافندگی کمک میکند.
وظیفه در بافندگی
مکانیزم بازکنندهی نخ تار، پس از هر بار پودگذاری مقدار معینی نخ تار را از روی اسنو آزاد میکند. کار این سازوکار با مکانیزم پیچیدن پارچه مرتبط است؛ یکی تار لازم برای ادامهی بافت را فراهم میکند و دیگری پارچهی بافتهشده را روی غلتک پارچه میپیچد.
کنترل کشش تار از اسنوی پر تا اسنوی خالی، از وظایف اصلی این سازوکار است. تغییر نامناسب کشش میتواند تراکم پودی را تغییر دهد؛ بنابراین باز شدن تار باید با پیشروی پارچه هماهنگ باشد.
کشش تار در چرخهی بافت
کشش نخ تار در یک چرخهی بافندگی ثابت نیست و با تشکیل دهنه و دفتینزدن تغییر میکند. باز کردن تار تا حد امکان هنگام باز بودن دهنه انجام میشود. تغییرات کشش ناشی از تشکیل دهنه باید با پل تار نوسانکننده یا حرکت اسنو جبران شود.
جبران تغییرات کشش هنگام تشکیل دهنه با خنثی کردن افزایش کشش هنگام دفتینزدن تفاوت دارد. افزایش کشش در دفتینزدن نباید به همان شیوه خنثی شود، زیرا این کار تراکم پودی را تغییر میدهد. در بافت با تراکم پودی زیاد، کشش تار هنگام دفتینزدن بیشتر است.
دستهبندی سازوکارها
بازکنندههای نخ تار به دو دستهی فعال، با نام رگولاتور، و غیرفعال، با نام ترمز، تقسیم میشوند. در نوع غیرفعال، خود مکانیزم مستقیماً اسنو را برای باز کردن تار به حرکت درنمیآورد؛ هنگامی که کشش تار از مقدار تنظیمشده بیشتر شود، تار از روی اسنو باز میشود. کشیدن و پیچیدن پارچه میتواند این افزایش کشش را ایجاد کند.
بازکنندههای غیرفعال شامل ترمزهای معمولی و خودکار هستند.
ترمز معمولی و اثر کاهش قطر اسنو
در ترمز معمولی، غلتک ترمز روی محور اسنو قرار دارد. طناب، زنجیر یا تسمهای به دور غلتک پیچیده میشود؛ یک سر آن به بدنهی ماشین و سر دیگر به وزنه یا اهرم وزنهدار متصل است. نیروی وزنه اصطکاک لازم برای ترمز کردن اسنو را ایجاد میکند.
در این آرایش، با ثابت ماندن گشتاور ترمز و کاهش قطر مجموعهی نخ روی اسنو، کشش تار افزایش مییابد. برای ثابت نگه داشتن کشش، مقدار وزنه یا فاصلهی آن از محور دوران اهرم باید بهتدریج کاهش یابد. این تنظیم مربوط به ترمز معمولی وزنهدار است، نه دستور کاری یکسان برای همهی بازکنندهها.
ترمز خودکار و ارتباط با پیچیدن پارچه
ترمز خودکار علاوه بر ترمز کردن اسنو و ایجاد کشش در تار، وظیفهی ثابت نگه داشتن این کشش را نیز دارد. این سازوکار برای رفع نیاز به تنظیم دستی کشش در ترمز معمولی طراحی شده است.
اثر نیروی ترمز بر تراکم پودی به نوع رگولاتور پیچیدن پارچه وابسته است. در ترکیب ترمز تار با رگولاتور منفی پارچه، کشش تار و نیروی ترمز تعیینکنندهی تراکم پودی هستند. در ترکیب با رگولاتور مثبت پارچه، اثر نیروی ترمز بر تراکم پودی اندک است.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «مکانیزم بازکنندهی نخ تار»
چرا با خالی شدن اسنو، کشش تار ممکن است افزایش یابد؟
در ترمز معمولی، اگر گشتاور ترمز ثابت بماند، کاهش قطر مجموعهی نخ روی اسنو موجب افزایش کشش تار میشود. کاهش تدریجی اثر وزنه برای جبران این تغییر لازم است.
تفاوت ترمز معمولی و خودکار چیست؟
در ترمز معمولی، تنظیم کشش با کاهش قطر اسنو بر عهدهی بافنده است. ترمز خودکار علاوه بر ایجاد کشش، وظیفهی ثابت نگه داشتن آن را نیز بر عهده دارد.
آیا کشش تار در تمام لحظات بافت ثابت است؟
خیر؛ تشکیل دهنه و دفتینزدن کشش تار را در هر چرخه تغییر میدهند. کنترل کشش در طول مصرف اسنو به معنی حذف همهی این تغییرات دورهای نیست.
آیا نیروی ترمز همیشه تراکم پودی را تعیین میکند؟
خیر؛ این رابطه به سازوکار پیچیدن پارچه وابسته است. با رگولاتور منفی پارچه، نیروی ترمز تعیینکننده است، اما با رگولاتور مثبت اثر اندکی دارد.