فرش دستباف قم
Qom rugs همچنین: قالی قم
قالی دستبافِ منسوب به قم با طرحها و رنگبندیهای متنوع است که در برخی نمونهها بافت ظریف و خاب کوتاه دارد. مواد اولیه و میزان کاربرد ابریشم در نمونههای آن متفاوت است.
شناخت فرش دستباف قم
فرش دستباف قم با تنوع نقش، رنگبندی و مواد اولیه شناخته میشود. در برخی نمونهها، نقشه ظریف، بافت متراکم و یکنواخت و خاب نسبتاً کوتاه دیده میشود؛ بااینحال، ترکیببندی و مواد همه قالیهای قم یکسان نیست.
قالیچه از قالبهای رایج تولید در قم است. ظرافت بافت و کوتاهی خاب از ویژگیهایی است که در توصیف برخی از این بافتهها اهمیت دارد.
مواد اولیه و جایگاه ابریشم
در قالیهای قم، نخ تار میتواند پنبهای یا ابریشمی باشد. برای خاب برخی نمونهها از پشم بسیار ظریف، با نام رایج «کرک» در قالیبافی، استفاده میشود. کاربرد ابریشم در تار و پود بعضی قالیها نیز دیده میشود.
وجود ابریشم در تار، استفاده از آن در بخشی از نقوش و ابریشمیبودن تمام خاب، سه توصیف متفاوتاند. نام قم بهتنهایی نشان نمیدهد که همه اجزای قالی ابریشمی است.
گره و شیوه بافت
گره نامتقارن، که گره فارسی نیز نامیده میشود، در بافت قالی قم به کار میرود. چلهکشی فارسی نیز از شیوههای ذکرشده برای این قالیهاست.
ریزبافی و خاب کوتاه در برخی نمونههای قم دیده میشود، اما این ویژگیها نباید بدون بررسی به همه تولیدات آن تعمیم داده شود.
طرحها و رنگبندی
بوته میری، گلدانی و محرابی از طرحهای بهکاررفته در قالی قم هستند. رنگبندی متنوع است و رنگهای روشن، از جمله طیفهای کرم و آبی، کاربرد دارند. رنگهای طبیعی و شیمیایی هر دو در تولید این قالیها به کار میروند.
در نمونه توصیفشده با زمینه کرم و طلایی، نقش بوته میری هم در متن و هم در حاشیه اصلی تکرار شده است. در برخی طرحهای جدید نیز از طرحهای قدیمیِ موجود در موزهها و مجموعهها الگوبرداری میشود.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «فرش دستباف قم»
آیا همه فرشهای قم تمامابریشم هستند؟
خیر. مواد اولیه میان نمونهها متفاوت است و نام قم بهتنهایی ابریشمیبودن تمام اجزای قالی را نشان نمیدهد. ابریشم ممکن است در تار، بخشی از نقوش یا تمام خاب به کار رفته باشد.
گره فرش قم از چه نوعی است؟
گره نامتقارن یا فارسی در بافت قالی قم به کار میرود.
چه طرحهایی در فرش قم دیده میشود؟
بوته میری، گلدانی و محرابی از طرحهای آن هستند. در بعضی نمونهها، بوته میری در متن و حاشیه اصلی تکرار میشود.
آیا همه قالیهای قم خاب کوتاه و بافت ظریف دارند؟
این ویژگیها در برخی نمونهها دیده میشود، اما ویژگی قطعی همه قالیهای قم نیست. ترکیببندی و مواد اولیه نیز میان نمونهها تفاوت دارد.