بافتههای داری
Loom-woven textiles
بافتههایی که روی چارچوبی به نام دار تولید میشوند؛ از جمله گلیم، زیلو، پلاس، گبه و قالی. عنوان «داری» به ابزار و شیوه برپایی بافت اشاره دارد، نه به جنس، طرح یا پرزدار بودن آن.
بافتههای داری چیست؟
بافتههای داری گروهی از بافتهها هستند که روی چارچوبی به نام «دار» ساخته میشوند. انواع گلیم، زیلو، پلاس، گبه و قالی در این گروه قرار میگیرند. این عنوان راهی برای دستهبندی بافتهها با توجه به ابزار و شیوه برپایی بافت است.
داری بودن بهتنهایی جنس مواد، طرح یا نوع سطح بافته را مشخص نمیکند. برای شناخت هر اثر، نوع بافته، مواد و شیوه اجرای آن نیز باید بررسی شود.
نقش دار در ایجاد بافت
دار، تارها را در وضعیت لازم نگه میدارد تا بافنده ساختار مورد نظر را ایجاد کند. بنابراین دار وسیله تولید است و بافته داری محصولی است که روی آن ساخته میشود؛ این دو اصطلاح به یک چیز اشاره ندارند.
- نگهداری تارها: دار تارها را در وضعیت لازم نگه میدارد
- ایجاد ساختار: بافنده ساختار مورد نظر را ایجاد میکند
- بافته داری: محصول روی دار شکل میگیرد
تنوع ساختار و مرز این گروه
در میان بافتههای داری، هم بافتههای تخت و هم بافتههای پرزدار وجود دارند. گلیم و قالی گرهدار از نظر شیوه تشکیل نقش و سطح تفاوت دارند؛ استفاده مشترک از دار، آنها را به یک نوع بافته تبدیل نمیکند.
«بافتههای داری» با «همه زیراندازهای سنتی» هممعنا نیست. زیراندازهای سنتی عنوان گستردهتری است که حصیر و نمد را نیز در بر میگیرد.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «بافتههای داری»
چه بافتههایی در گروه بافتههای داری قرار میگیرند؟
انواع گلیم، زیلو، پلاس، گبه و قالی از بافتههای داری هستند؛ وجه مشترک آنها ساختهشدن روی دار است.
آیا همه بافتههای داری پرز دارند؟
خیر. این گروه هم بافتههای تخت و هم بافتههای پرزدار را در بر میگیرد؛ داری بودن نوع سطح بافته را تعیین نمیکند.
تفاوت دار قالیبافی با بافته داری چیست؟
دار قالیبافی وسیله تولید است، اما بافته داری محصولی است که روی دار ساخته میشود.
آیا بافتههای داری همان زیراندازهای سنتی هستند؟
این دو عنوان هممعنا نیستند. زیراندازهای سنتی گروه گستردهتری است و حصیر و نمد را نیز شامل میشود.