جتآب
Water-jet weaving همچنین: جت آب، ماشین بافندگی جتآب
روشی برای پودگذاری بیماکو است که در آن آب پرفشار، نخ پود را از داخل دهنه عبور میدهد. کاربرد آن به نخهای فیلامنتی آبگریز، مانند پلیاستر، محدود است.
تعریف و کاربرد
جتآب از روشهای پودگذاری در ماشینهای بافندگی بیماکو است. در این روش، انرژی ذخیرهشده در آب، نخ پود را از دهنه عبور میدهد: آب با فشار از جت خارج میشود و نخ را که سر آن درون جت قرار دارد، با خود میبرد.
جتآب از روشهای پودگذاری پرسرعت است؛ مقایسهٔ سرعت آن با روشهای دیگر به مدل ماشین، عرض بافت و نوع نخ بستگی دارد. بهجز روش پودگذاری، دیگر قسمتهای ماشین جتآب تفاوت عمدهای با ماشینهای بافندگی دیگر ندارند.
محدودیت جنس نخ
پودگذاری جتآب فقط برای نخهای تشکیلشده از الیاف فیلامنتی آبگریز، مانند پلیاستر، قابل استفاده است. در نخهای ریسیدهشده از الیاف کوتاه یا الیاف با جذب رطوبت زیاد، آب باعث خیسشدن بیش از حد پارچه میشود و حملونقل، انبارکردن و نگهداری آن را دشوار میکند.
مراحل پودگذاری
نخ پود از بوبین باز میشود و پس از عبور از مکانیزم ترمز، به مکانیزم ذخیره میرسد. این مکانیزم در هر دور میللنگ، یک طول نخ پود را ذخیره میکند. نخ پس از بازشدن از ذخیرهکننده، از گیره عبور میکند و به جتآب میرسد. ذخیرهکننده میتواند حلقهای یا استوانهای باشد.
با رسیدن دفتین به نقطهٔ مرگ عقب، پمپ فشار لازم را تأمین میکند و آب، نخ را در دهنه قرار میدهد. انتهای پود چند سانتیمتر از کنارهٔ راست پارچه بیرون میماند. سپس گیره بسته میشود و دفتین به جلو حرکت میکند. کجشدن بخش نخ میان جت و کنارهٔ پارچه، انتهای اضافی را به داخل میکشد تا تنها چند میلیمتر بیرون بماند.
در نقطهٔ مرگ جلو، قیچی درست پیش از کوبیدن پود، آن را از سمت چپ قطع میکند. مکانیزم پیچیدن نخ پود، انتهای نخ را عقب میکشد و برای پودگذاری بعدی در محل معین قرار میدهد.
- ذخیرهٔ نخ: بازشدن از بوبین و عبور از ترمز
- پرتاب با آب: عبور نخ پود از دهنه
- حرکت دفتین: بستهشدن گیره و جمعشدن انتهای اضافی
- برش و آمادهسازی: قطع پود و تنظیم انتهای نخ
آرایش ماشین و مدیریت آب
در یک نوع ماشین جتآب، نخهای تار میان پل تار و پارچه با افق زاویهای حدود ۳۶ درجه میسازند. این آرایش، دسترسی به نخهای تار پشت وردها را بدون خمشدن روی وردها ممکن میکند و به کوچکترشدن ابعاد ماشین و صرفهجویی در فضا کمک میکند. تشکیل دهنه در این نوع ماشین با مکانیزم بادامکی انجام میشود و کنارهها با طرح گاز بافته میشوند.
هنگام کار ماشین، پمپ جتآب با بادامک به حرکت درمیآید. در حالت توقف نیز امکان کار تکپودی با پدال پایی وجود دارد. در یک نمونه، آب در سینی زیر مسیر پارچه جمع میشود. نحوهٔ تصفیه، بازچرخانی یا دفع آب باید مطابق طراحی تأسیسات همان کارخانه تعیین شود.
دو صفحهٔ شفاف و جداشدنی در جلوی ماشین از پراکندهشدن آب به بیرون جلوگیری میکنند. قسمتهای فلزی در تماس با آب از فولاد ضدزنگ ساخته میشوند یا با رنگهای محافظ پوشانده میشوند.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «جتآب»
جتآب چگونه نخ پود را جابهجا میکند؟
آب پرفشار از جت خارج میشود و نخ پود را که سر آن داخل جت قرار دارد، با خود از دهنه عبور میدهد.
چه نخهایی برای پودگذاری جتآب مناسباند؟
نخهای فیلامنتی آبگریز، مانند پلیاستر، برای این روش مناسباند. نخهای الیاف کوتاه یا جاذب رطوبت زیاد باعث خیسشدن بیش از حد پارچه میشوند.
ذخیرهکنندهٔ نخ پود در ماشین جتآب چه انواعی دارد؟
مکانیزم ذخیرهٔ نخ پود میتواند از نوع حلقهای یا استوانهای باشد.
آب مصرفشده در ماشین جتآب چه میشود؟
در یک نمونه، آب در سینی زیر ماشین جمع میشود. تصفیه، بازچرخانی یا دفع آن به سامانهٔ مدیریت آب کارخانه وابسته است؛ تخلیهٔ مستقیم، توصیهٔ عمومی این مدخل نیست.