اندازههای سنتی فرش
Traditional rug formats همچنین: ابعاد سنتی فرش
نامهای رایج برای دستهبندی فرش دستباف بر پایهٔ ابعاد و نسبت طول به عرض، مانند قالی، کلگی، کناره، ذرعونیم و دوذرع، اندازههای سنتی فرش را تشکیل میدهند. این نامها همیشه بیانگر اندازهای ثابت نیستند.
مبنای نامگذاری اندازهها
فرش دستباف در بازار بر حسب ابعاد دستهبندی میشود. قالی، کلگی، کناره، ذرعونیم، دوذرع، پشتی و پادری از نامهای این دستهبندیاند. برای شناخت تفاوت آنها، هم اندازهٔ طول و عرض و هم نسبت این دو اهمیت دارد.
برای برخی از این نامها چند اندازه یا بازهای از اندازهها به کار میرود؛ بنابراین نام دسته بهتنهایی ابعاد دقیق هر فرش را مشخص نمیکند. این تمایز در شناخت فرش و تناسب آن با فضای مفروش اهمیت دارد.
کلگی و کناره
کلگی دستبافتهای کشیده است که طول آن حدود دو تا سه برابر پهنای آن توصیف میشود. کناره نیز فرشی باریک و بلند است؛ برای آن عرض حدود یک متر و طول متغیر از ۲٫۵ تا ۸ متر ذکر میشود. این بازه را نباید اندازهٔ ثابت همهٔ کنارهها دانست.
اندازهها در چیدمان سنتی
در شیوهای از مفروشکردن اتاق، فرشی با ابعاد ۱۸۰ × ۲۵۰ سانتیمتر در کنار کلگی و چند کناره قرار میگیرد. در این چیدمان، برای کلگی طول حدود ۳ تا ۶ متر و عرض ۱٫۵ متر، و برای کنارهها عرض ۸۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر با طول متغیر توصیف شده است.
قرارگرفتن چند فرش در کنار هم، امکان جابهجایی آسانتر آنها را فراهم میکند. اندازههای این نمونه، توصیف یک شیوهٔ چیدماناند و نباید به همهٔ فرشهای این دستهها تعمیم داده شوند.
پرسشهایِ متداول دربارهٔ «اندازههای سنتی فرش»
تفاوت کلگی و کناره چیست؟
کلگی با نسبت طول حدود دو تا سه برابر عرض توصیف میشود. کناره قالبی باریک و بلند دارد که عرض آن حدود یک متر و طول آن متغیر است.
آیا نام سنتی فرش، اندازهٔ دقیق آن را مشخص میکند؟
نه لزوماً؛ برای برخی دستهها چند اندازه یا بازهای از اندازهها وجود دارد. نام دسته باید همراه با طول و عرض همان فرش در نظر گرفته شود.
ذرعونیم و دوذرع هم جزو اندازههای سنتیاند؟
بله، ذرعونیم و دوذرع از نامهای دستهبندی ابعادی فرش دستباف هستند.